Inleiding tot het Romeinse insolventierecht. Van lijfsdwang (manus iniectio) naar boedelafstand (cessio bonorum)
(2026) JONGE ROMANISTEN DAGEN, editie 2026 — Location: VU, Amsterdam (2.July.2026)
Files
Details
- Authors
- Abstract
- De doelstelling van deze lezing is een overzicht te bieden van de basisbeginselen van het Romeinse insolventierecht, vanaf de vroege Republiek (vijfde eeuw v.Chr.) tot en met het Justiniaanse tijdperk. In de Romeinse samenleving werd het niet voldoen van schulden als een ernstige inbreuk beschouwd, aangezien dit een schending inhield van de Fides, de godin van het vertrouwen en de goede trouw, zowel op individueel als op collectief niveau. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de manus iniectio — een van de vijf legis actiones — de schuldeiser toeliet de insolvente schuldenaar in gijzeling te nemen in zijn woning. Bovendien beschikte de schuldeiser over de bevoegdheid om de schuldenaar als slaaf te verkopen (trans Tiberim) of, in extreme gevallen, zelfs ter dood te laten brengen. Doorheen de eeuwen evolueerde het Romeinse beslag-en executierecht evenwel van een stelsel van gedwongen tenuitvoerlegging dat was gericht op de persoon van de schuldenaar naar een systeem dat zich primair richtte op diens vermogen. Deze lezing behandelt de voornaamste hervormingen die tijdens de Late Republiek en het Keizerrijk werden doorgevoerd. Daarbij zal bijzondere aandacht worden besteed aan de rechtsfiguren van de venditio bonorum, de distractio bonorum en de cessio bonorum. De cessio bonorum kende een uitzonderlijk duurzame receptie en bleef een belangrijk instituut binnen het middeleeuwse en vroegmoderne ius commune, evenals in diverse Europese gewoonterechten.
- Affiliations
Citations
Ruys, N. (2026, February 26). Inleiding tot het Romeinse insolventierecht. Van lijfsdwang (manus iniectio) naar boedelafstand (cessio bonorum). JONGE ROMANISTEN DAGEN, editie 2026, VU, Amsterdam. https://doi.org/10.3917/rhlf.111.0229d