Green public procurement and the circular economy
(2024) , 107 pages
Files
34-green-public-procurement-and-the-circular-economy-nl.pdf
Published
Open Access - Adobe PDF
- 1.54 MB
Details
- Authors
- Abstract
- (nl) Het opnemen van groene clausules in overheidsopdrachten wordt geleidelijk aan een verplichting in bepaalde sectoren in de Europese Unie. Zo bevat, onder andere, de verordening Ecodesign for Sustainable Products Regulation, die de productmarkt voor zowel publieke als private kopers zal transformeren, specifieke bepalingen over het gebruik van “Green Public Procurement” (GPP). Tot nu toe was de Europese wetgeving inzake overheidsopdrachten veel meer gericht op “hoe te kopen” dan op “wat te kopen”. Dit is aan het wijzigen. Dit rapport onderzoekt de rol van GPP in de transitie naar een circulaire economie door middel van een analyse van het Europese regelgevingskader in termen van zowel hard (e.g. Batteries Regulation, etc.) als soft law (werkdocumenten van de Commissie). Ook relevante Europese wetgeving die nog in de goedkeuringsfase zit (e.g. Construction Products Regulation, etc.), wordt meegenomen. Een overzicht van bruikbare modelclausules voor de implementatie van GPP laat zien hoe deze clausules kunnen bijdragen aan de bevordering van de circulaire economie bij overheidsopdrachten. Daarom zijn ze in dit rapport ingedeeld volgens de 9R-strategieën. Na een kort overzicht van het Belgische regelgevende kader op dit gebied (inclusief goede praktijken zoals helpdesks en modelclausules), analyseerden we drie andere lidstaten van de Europese Unie. Italië, het eerste land dat GPP geleidelijk verplicht heeft gesteld in een aantal sectoren, biedt waardevolle inzichten. Uit deze analyse blijkt dat de opleiding van aankopers bij de uitvoering van deze verplichtingen belangrijk is en dat de rechtbanken een effectieve rol kunnen spelen bij het toezicht op de naleving. Nederland werd geanalyseerd vanwege het “comply or explain”-mechanisme in de aanbestedingswet en de ontwikkeling van de MVI-tool. Spanje speelt, gezien de verdeling van bevoegdheden, een belangrijke rol door de Autonome Gemeenschappen, die zowel ambitieuze (duidelijke vermelding in normatieve teksten) als pragmatische (gebruik van het “comply or explain”-mechanisme) benaderingen hanteren voor de vergroening van overheidsopdrachten en hun bijdrage aan een circulaire economie. Anderzijds zorgt de verspreiding van regelgevende teksten op het niveau van de Autonome Gemeenschappen ervoor dat de wetgeving inzake GPP moeilijk toegankelijk en leesbaar is. Tenslotte worden de meest voorkomende obstakels besproken, zoals financiële knelpunten, een gebrek aan opleiding, onvoldoende mededinging en een te beperkt toezicht/controle op de uitvoering van de GPP-clausule. Concrete aanbevelingen hiervoor omvatten, onder andere, het opleiden van zowel publieke inkopers als operationeel personeel, het organiseren van workshops en bijeenkomsten met ondernemers om beter inzicht te krijgen in marktopties, en het ontwikkelen van een modelclausule voor de uitvoering van opdrachten (e.g. boeteclausules, herzieningsclausules, etc.). Deze maatregelen zouden GPP in het kader van het Sustainable Products Initiative (SPI) een effectiever instrument kunnen maken in de circulaire economie transitie.
- Affiliations
Citations
Rixhon, M., Van Garsse, S., Verschave, A., & Voorter, J. (2024). Green public procurement and the circular economy. CE Center. https://hdl.handle.net/2078.5/243385