De doelstelling van dit onderzoek is de “affixisatie” van adjectieven te bestuderen. Affixisatie is het grammaticalisatieproces waardoor lexemen kunnen evolueren tot affixen (prefixen of suffixen). Eerdere studies binnen dit domein toonden al aan dat grammaticale categorieën zoals voorzetsels en bijwoorden een dergelijk proces kunnen ondergaan, zowel in de Germaanse als in de Romaanse talen: bv. NL overschatten/ FR surestimer (cf. Amiot 2004 & 2005; Van Goethem 2006). Het affixisatieproces kan ook lexicale categorieën zoals substantieven en adjectieven betreffen, maar hier blijken de Romaanse en de Germaanse talen sterker te verschillen; affixisatie is namelijk productiever in de Germaanse dan in de Romaanse talen. Dit onderzoek beoogt de grammaticalisatie van adjectieven tot affixen te bestuderen in het Nederlands en het Frans. Aan de hand van een aantal grammaticalisatieparameters (de-‐ en resemantisatie, decategorisatie, paradigmatisatie en productiviteit) (cf. Booij 2005, Kühnhold et al. 1978, Lehmann 1995, Marchello-‐ Nizia 2006, Ten Hacken 2000), zal de graad van affixisatie (lexeem – affixoïde – affix) van adjectieven die als recursief rechter-‐ of linkerlid in de Nederlandse en Franse woordvorming voorkomen bepaald worden. Enkele voorbeelden: (1) Nederlands a. Adj als linkerlid: grootmoeder, kleinzoon, schoondochter, oud-‐burgemeester, etc. b. Adj als rechterlid: milieuvriendelijk, caloriearm, energierijk, autovrij, etc. (2) Frans a. Adj als linkerlid: grand-‐père (‘grootvader’), petite-‐fille (‘kleindochter’), beau-‐fils (‘schoonzoon’), nouveau-‐né (‘pasgeboren baby’), etc. b. Adj als rechterlid: / In deze bijdrage zullen de mogelijkheden en beperkingen van deze affixisatieprocessen meer in detail onderzocht worden. De verschillen tussen het Nederlands en het Frans m.b.t. de productiviteit en de graad van grammaticalisatie zullen in verband gebracht worden met de verschillende woordstructuur van beide talen (Modifier-‐Head vs Head-‐Modifier).
Van Goethem, K. (2009). Van adjectief tot affix in het Nederlands en het Frans. Morfologiedagen, Université de Liège. https://hdl.handle.net/2078.5/225156