Zij-instromers als antwoord op het lerarentekort? Een kritische reflectie op opleidingsmodellen

März, Virginie;Raemdonck, Isabel
(2026) In V. März (Chair), Zij-instromers in het onderwijs: Bouwstenen voor duurzame professionalisering [Symposium]. Velon Congres. — Location: Amsterdam (16.March.2026)

Files

1-Velon_Symposium_März.pdf
  • Restricted Access
  • Adobe PDF
  • 2.25 MB
Request a copy

Details

Authors
Abstract
Zij-instromers als antwoord op het lerarentekort? Een kritische reflectie op opleidingsmodellen Het lerarentekort heeft in verschillende landen geleid tot beleidsmaatregelen die de toegang tot het lerarenberoep versoepelen en flexibiliseren (Mathou et al., 2023). Een specifieke doelgroep die hierbij steeds meer aandacht krijgt, zijn zij-instromers. Dit zijn professionals die na jaren in een andere sector de overstap maken naar het onderwijs. Zij worden niet alleen ingezet om het lerarentekort op te lossen, maar brengen ook ervaring mee die het onderwijs kan verrijken. Hoewel zij-instroom als fenomeen niet nieuw is, ligt de nadruk in recente beleidsontwikkelingen sterk op het versnellen van hun instroom via verkorte trajecten, online modules en flexibele leerwegen. Zijinstromers worden vaak als geschikt beschouwd voor dergelijke opleidingstrajecten, gezien hun eerder behaalde diploma’s en werkervaring (White et al., 2024). Tegelijkertijd blijkt uit onderzoek dat een degelijke opleiding cruciaal is, aangezien hun uitvalpercentage hoger ligt dan dat van andere leraren (Ruitenberg & Tigchelaar, 2021). Het is dan ook essentieel om, naast het aantrekken van zijinstromers, te investeren in een opleiding die hen voorbereidt op de realiteit van het leraarschap (Hogg et al., 2023; Nilsson & Cederqvist, 2025). Deze theoretische bijdrage wil via een literatuurstudie inzicht bieden in de opleidingsnoden van zijinstromers. In plaats van te vertrekken vanuit een discours van quick fix, versnelling en flexibilisering, onderzoeken we welke inhoudelijke en pedagogische componenten essentieel zijn voor deze doelgroep. De (lopende) literatuurstudie brengt verschillende thema’s naar voren die relevant zijn voor de opleiding van zij-instromers: - Zij-instromers hebben vaak een sterke vakinhoudelijke expertise met beperkte pedagogische ervaring. Dit vraagt om een opleidingstraject dat hun vakkennis erkent, maar tegelijk inzet op de ontwikkeling van pedagogical content knowledge (Leshem et al., 2021). - Zij-instromers nemen een eerdere beroepsidentiteit(en) mee, waardoor het belangrijk is om te onderzoeken hoe deze geïntegreerd kunnen worden tot een meervoudige lerarenidentiteit (Williams, 2010). - De integratie in de schoolorganisatie blijkt vaak een uitdaging. Dit vraagt om een expliciete focus op sociale en organisatorische inbedding (Coppe et al.,2023). - Zij-instromers zijn volwassen lerenden die baat hebben bij zelfsturing. Opleidingstrajecten moeten ruimte bieden voor reflectie en het benutten van eerdere professionele ervaringen in hun ontwikkeling als leraar. Opleidingsmodellen voor zij-instromers moeten gericht zijn op hun specifieke noden en op een duurzame transitie naar het onderwijs. Zij-instromers mogen niet gezien worden als een snelle oplossing voor het lerarentekort, maar als professionals die, mits een kwaliteitsvolle opleiding, een betekenisvolle bijdrage kunnen leveren aan het onderwijs.
Affiliations

Citations

  • APA
  • Chicago
  • FWB

März, V., & Raemdonck, I. (2026). Zij-instromers als antwoord op het lerarentekort? Een kritische reflectie op opleidingsmodellen. In V. März (Chair), Zij-instromers in het onderwijs: Bouwstenen voor duurzame professionalisering [Symposium]. Velon Congres., Amsterdam. https://hdl.handle.net/2078.5/273794